Cách đón Giáng sinh thân thiện với người tự kỷ

Mùa lễ hội là khoảng thời gian tràn ngập niềm vui và sự mong đợi, khi nhiều người cùng tận hưởng những hương vị đặc trưng và các truyền thống của mùa. Tuy nhiên, đối với những trẻ em mắc chứng tự kỷ hoặc rối loạn phát triển thần kinh, thời gian Giáng sinh có thể mang lại quá nhiều kích thích, và những thay đổi theo mùa đôi khi trở nên khó kiểm soát. Bằng cách chuẩn bị kỹ lưỡng và thực hiện một số điều chỉnh nhỏ trước thềm Giáng sinh, các em sẽ có thể đón mừng ngày lễ một cách suôn sẻ.

Nếu con bạn mắc chứng tự kỷ, hãy cùng tìm hiểu cách biến kỳ nghỉ Giáng sinh thành khoảng thời gian tràn ngập niềm vui về mặt giác quan thay vì trở thành một trải nghiệm quá tải về mặt giác quan.

Tại sao Giáng sinh lại có thể trở thành một trải nghiệm quá sức đối với những người mắc chứng tự kỷ?

Những người có sự phát triển bình thường có thể không hiểu chính xác tại sao thời gian lễ Giáng sinh lại gây căng thẳng cho những người mắc chứng tự kỷ hoặc rối loạn phát triển thần kinh. Hãy cùng tìm hiểu xem thời gian lễ này có thể gây căng thẳng như thế nào.

Nhiều thay đổi lớn

Không khí lễ hội không chỉ tràn ngập trong nhà chúng ta mà còn thường bao trùm cả môi trường xung quanh. Các trung tâm thương mại, trường học, cửa hàng và thậm chí cả những con phố cũng thường được trang hoàng bằng những đồ trang trí lễ hội rực rỡ, đi kèm với âm nhạc lễ hội và những âm thanh như tiếng chuông leng keng.

Nhiều người trong chúng ta háo hức chờ đợi những trang trí lễ hội hàng năm, nhưng sự thay đổi lớn về môi trường này đôi khi có thể gây ra cảm giác quá tải, đặc biệt là đối với những người lớn và trẻ em mắc chứng tự kỷ – những người rất cần có thói quen sinh hoạt ổn định.

Kích thích liên tục

Các trang trí lễ hội không chỉ rực rỡ, ồn ào hay quá mức kích thích, mà còn thường xuyên ở trạng thái “bật” liên tục, điều này đồng nghĩa với việc gây ra áp lực cảm giác không ngừng cho những người mắc chứng tự kỷ. Tại các trung tâm thương mại, nhạc lễ hội luôn vang lên, các trang trí rực rỡ với đèn Giáng sinh không chỉ vào ban ngày mà cả ban đêm, và nhiều cửa hàng còn sử dụng hương liệu hay hương vị Giáng sinh cho sản phẩm của mình.

Theo các nghiên cứu,có tới 90% người mắc chứng tự kỷgặp phải tình trạng quá mẫn cảm giác, điều này có thể đồng nghĩa với việc họ dễ bị kích thích quá mức trong thời gian diễn ra các lễ hội. Ngay cả những người phát triển bình thường đôi khi cũng cảm thấy choáng ngợp trong dịp lễ. Hãy thử tưởng tượng xem nếu bạn còn phải đối mặt với tình trạng quá mẫn cảm giác nữa thì sẽ ra sao!

Trẻ tự kỷ đang nhìn đồ trang trí Giáng sinh

Giao lưu với nhiều người

Trong kỳ nghỉ lễ, mọi người có nhiều cơ hội ra ngoài hơn, chẳng hạn như đi mua quà, tận dụng các đợt giảm giá Black Friday, nghỉ phép có lương hoặc đi thăm bạn bè và gia đình. Do đó, các trung tâm thương mại, nhà hàng, rạp chiếu phim, công viên và các địa điểm khác thường trở nên đông đúc hơn nhiều so với bình thường. Tương tự, trong thời gian diễn ra lễ hội, việc tham gia các bữa tối, bữa trưa và tiệc tùng là điều được mong đợi, nên các hoạt động giao lưu xã hội cũng trở thành một phần không thể thiếu.

Xin nhắc lại, các hoạt động giao tiếp xã hội trong dịp lễ tết vốn đã gây căng thẳng ngay cả đối với những người phát triển bình thường, nhưng đối với những người mắc chứng tự kỷ hoặc có sự đa dạng thần kinh, bên cạnh tất cả những điều khác diễn ra trong dịp lễ tết, điều này có thể trở thành một gánh nặng quá lớn đến mức họ không thể xử lý hết được.

Cách đón Giáng sinh thân thiện với người mắc chứng tự kỷ

Khi đã hiểu được rằng các dịp lễ Giáng sinh hay lễ hội có thể gây ra áp lực lớn đến mức nào đối với những người mắc chứng tự kỷ, hãy cùng tìm hiểu cách tổ chức các hoạt động lễ hội sao cho phù hợp với người mắc chứng tự kỷ và thân thiện với các giác quan.

Tuân thủ thói quen

Những thay đổi trong môi trường sống hay kỳ nghỉ học, nghỉ làm thường khiến trẻ mất đi thói quen sinh hoạt hàng ngày. Tuy nhiên, việc duy trì cảm giác có thói quen sẽ giúp trẻ thích nghi tốt hơn với những thay đổi trong thời gian diễn ra lễ hội. Nếu con bạn cần có thói quen sinh hoạt ổn định, hãy cố gắng duy trì giờ ăn, giờ ngủ trưa và lịch trình các hoạt động một cách nhất quán ngay cả trong thời gian diễn ra lễ hội.

Các hoạt động ít gây kích thích

Vì thời gian diễn ra lễ hội có thể tràn ngập những kích thích và trải nghiệm giác quan, nên hãy dành thời gian để thư giãn và tham gia các hoạt động ít kích thích. Ví dụ, bạn có thể làm những điều sau đây:

Trong thời gian diễn ra lễ hội, hãy để trống một phòng trong nhà mà không trang trí gì, để các em nhỏ có thể thư giãn ở đó khi cần.
Hãy thử thực hiện các hoạt động ít gây kích thích như làm việc hay nấu ăn.
Hãy đến các điểm du lịch Giáng sinh vào những khung giờ ít đông đúc và linh hoạt điều chỉnh kế hoạch trong suốt chuyến đi.
Hãy kiểm tra xem các trung tâm thương mại và cửa hàng thực phẩm ở khu vực bạn sinh sống có áp dụng các khung giờ ít kích thích hoặc “giờ yên tĩnh” hay không, để bạn có thể cùng con đi mua sắm một cách thoải mái.
Để tránh đám đông, hãy cố gắng đến cửa hàng vào những khung giờ vắng vẻ, chẳng hạn như sáng sớm.

Các hoạt động cảm giác thấp như thủ công có thể phù hợp với trẻ tự kỷ

Từng bước làm quen với các hoạt động xã hội

Việc gia tăng các hoạt động xã hội có thể gây khó khăn cho trẻ tự kỷ, đặc biệt là những trẻ đang cố gắng thích nghi bằng cách “giấu mình”. Tương tự, việc được giới thiệu với nhiều gương mặt lạ hoặc giao tiếp với những người thân ít gặp có thể khiến trẻ cảm thấy quá tải. Trong thời gian lễ hội, hãy giúp trẻ làm quen dần với các hoạt động xã hội và phân bổ lịch trình ra trong suốt kỳ nghỉ. Nếu tổ chức các buổi tụ họp hay tiệc tùng, hãy đảm bảo có sẵn một không gian yên tĩnh để trẻ có thể lui về khi cảm thấy quá tải.

Có sự chuẩn bị và tính linh hoạt

Trong thời gian diễn ra lễ hội, việc giao lưu với người khác là điều không thể thiếu, do đó, việc ghé thăm nhà người khác hoặc tham dự các bữa tiệc thường xuyên xảy ra.Ngoài ra, trong thời gian lễ hội thường có những món ăn đặc trưng, và những món này có thể không phù hợp với sở thích hoặc cảm giác về kết cấu của trẻ tự kỷ. Khi đi ăn ngoài trong thời gian lễ hội, hãy luôn mang theo một vài món ăn vặt yêu thích của trẻ để đề phòng trường hợp trẻ không thể ăn được các món ăn được phục vụ tại tiệc tùng hoặc sự kiện. Tương tự, hãy mang theo các đồ chơi hoặc vật dụng hỗ trợ giác quan như tai nghe để có thể mang lại sự thoải mái cho trẻ khi cần thiết.

Với những điều chỉnh phù hợp, Giáng sinh có thể trở thành khoảng thời gian vui vẻ dành cho bạn và gia đình. Để các hoạt động lễ hội trở nên thân thiện với người tự kỷ, điều quan trọng là phải tuân thủ thói quen hàng ngày và duy trì sự linh hoạt trong kế hoạch cũng như các hoạt động.