Loại men vi sinh nào là lựa chọn lý tưởng nhất để thay đổi tâm trạng?

Probiotics gần đây đã trở thành một từ khóa hot trong lĩnh vực sức khỏe, nhưng bạn có biết rằng ngoài việc hỗ trợ sức khỏe đường ruột nói chung, chúng còn có thể được sử dụng để giải quyết các vấn đề sức khỏe cụ thể không? Một số chủng probiotics nhất định có thể đặc biệt hiệu quả trong việc điều chỉnh tâm trạng, đồng thời giúp giảm bớt căng thẳng, suy nghĩ lo âu và cảm giác chán nản. Có những người đã sử dụng probiotics để cải thiện tâm trạng và đạt được những thành công đáng kể.

Vậy, loại men vi sinh nào là phù hợp nhất với tâm trạng của bạn?

Probiotics là gì?

Probiotic là những vi sinh vật sống có tác dụng tích cực đối với sức khỏe khi được tiêu thụ với liều lượng phù hợp. Mọi người sử dụng probiotic để thay đổi hệ vi sinh đường ruột theo hướng cụ thể. Các chủng probiotic khác nhau có thể mang lại lợi ích cho các chức năng sức khỏe khác nhau.

Một số loại men vi sinh cụ thể đã được chứng minh là có tác dụng như sau.

Tiêu hóa
Phản ứng miễn dịch
Căng thẳng
Tâm trạng

Việc bổ sung thực phẩm chức năng chứa men vi sinh vào thói quen hàng ngày sẽ giúp đưa vào cơ thể những vi khuẩn có lợi, có khả năng mang lại tác động tích cực cho sức khỏe và chất lượng cuộc sống. Tùy thuộc vào loại tác dụng mà bạn quan tâm nhất, sẽ cónhững chủng men vi sinh cụ thểhữu ích hơn các chủng khác. Các nghiên cứu khoa học sẽ là kim chỉ nam cho quá trình tìm hiểu của bạn.

Sự khác biệt giữa probiotics, prebiotics và postbiotics

Khi đọc về men vi sinh, bạn có thể bắt gặp các thuật ngữ khác có hậu tố “-biotics” như prebiotics, postbiotics, synbiotics, v.v. Chúng có ý nghĩa gì và loại nào có khả năng giúp cải thiện tâm trạng?

Probiotics

Năm 2014, Tổ chức Y tế Thế giới đã định nghĩa men vi sinh là “các vi sinh vật sống mang lại lợi ích cho sức khỏe của vật chủ khi được sử dụng với liều lượng thích hợp”.

Nhiều người hiểu đúngrằng men vi sinh là những vi khuẩn sống có lợi thuộc chi Lactobacillus hay chi Bifidobacterium. Tuy nhiên, cần lưu ý rằngđể được coi là men vi sinh, sản phẩm đó phải đáp ứng hai điều kiện: (1) có đủ lượng (lượng thích hợp) và (2) có bằng chứng chứng minh tác dụng cụ thể.

Một số người phải đối mặt với tình trạng mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột khi số lượng vi khuẩn có hại tăng cao hơn mức lý tưởng. Việc sử dụng thực phẩm chức năng chứa probiotics có thể giúp đường ruột đạt được trạng thái cân bằng hơn, từ đó góp phần giảm bớt các tác động tiêu cực đến sức khỏe – như đầy hơi, chướng bụng, lo âu và rối loạn giấc ngủ – vốn thường xuất hiện khi hệ vi sinh đường ruột bị mất cân bằng.

Prebiotics

Prebioticlà những chất dinh dưỡng mà vi khuẩn đường ruột của bạn ưa thích, thường là các loại carbohydrate chứa chất xơ, và có tác động tích cực đến sức khỏe của bạn. Bằng cách cung cấp cho hệ vi sinh vật đường ruột nguồn thức ăn ưa thích, bạn có thể duy trì hệ vi sinh vật đường ruột ở trạng thái cân bằng và khỏe mạnh hơn. Prebiotic thường có trong các loại thực vật chứa chất xơ.Một số người cảm thấy khó khăn trong việc tiêu thụ đủ lượngthực phẩm chứa prebiotics, do đó họ sử dụng các thực phẩm bổ sung prebiotics như inulin để bù đắp sự thiếu hụt trong chế độ ăn uống. Đối với một số người, cũng có một số bằng chứnghạn chế cho thấy prebiotics có thể giúp cải thiện tâm trạng khi sử dụng riêng lẻ.

Cũng có một loại thực phẩm chức năng được gọi là “synbiotics”. Đây là sản phẩm kết hợp men vi sinh (probiotics) và tinh bột tiền sinh học (prebiotics) trong cùng một viên nang.

Postbiotics

Postbiotics lànhững vi sinh vật thường đã qua xử lý nhiệt, dù không còn sống nhưng vẫn mang lại tác dụng có lợi cho sức khỏe.Năm 2021, ISAPPđã định nghĩa postbiotics là “một chế phẩm bao gồm các vi sinh vật không còn sống và/hoặc các thành phần của chúng, mang lại lợi ích sức khỏe cho vật chủ”. Lợi ích sức khỏe từ postbiotics thường xuất phát từ các thành phần của thành tế bào hoặc các phân tử khác có nguồn gốc từ tế bào đã chết.

Một ưu điểm lớn của thực phẩm chức năng chứa postbiotics là có thể bảo quản ở nhiệt độ phòng trong thời gian dài. Nhờ đó, postbiotics trở thành lựa chọn lý tưởng khi đi du lịch hoặc trong những trường hợp không thể sử dụng tủ lạnh.

Các nghiên cứu chothấy một số loại postbiotic cụ thể có thể có tác dụng hỗ trợ sức khỏe đường ruột, giảm các cơn đau bụng nhẹ và thậm chí cả căng thẳng.

Ví dụ, trong một nghiên cứu ngẫu nhiên, mù đôi, có nhóm đối chứng dùng giả dược dành cho các y tá phải chịu áp lực cao,kết quả cho thấyHT-PS23(chủng hậu sinh họccó trong Neuralli Mood)giúp giảm cảm giác lo âu và căng thẳng, đồng thời làm giảm nồng độ cortisol – loại hormone căng thẳng có tác dụng kích hoạt phản ứng căng thẳng trên toàn cơ thể.

Probiotics và sức khỏe tinh thần

Ảnh hưởng của sức khỏe đường ruột đối với sức khỏe tinh thần

Khi đang phải chịu đựng những cơn đau hay cảm giác khó chịu về thể chất, thật khó để duy trì tâm trạng vui vẻ và lạc quan. Nếu thỉnh thoảng bạn phải đối mặt với các vấn đề như khó tiêu, đầy bụng, đầy hơi hay tiêu chảy, chắc hẳn bạn sẽ hiểu những vấn đề này ảnh hưởng đến tâm trạng của mình như thế nào. Khi lo lắng không biết loại thực phẩm nào có thể gây ra cảm giác khó chịu về thể chất, bạn có thể sẽ khó lòng tận hưởng bữa tiệc tối.

Hơn nữa, những triệu chứng không gây đau đớn như xì hơi cũng có thể khiến người ta cảm thấy xấu hổ khi xảy ra. Khi lo lắng về những tình huống có thể gây xấu hổ hoặc gây khó chịu về thể chất, việc kiểm soát tâm trạng sẽ trở nên khó khăn.

Không chỉ sức khỏe hệ tiêu hóa tác động gián tiếp đến tâm trạng, mà hệ vi sinh vật đường ruột còn có thể tác động trực tiếp đến tâm trạng. Các bằng chứng ban đầu cho thấy khả năng quan trọng của đường ruột trong việc điều chỉnh hoạt động não bộ, ngay cả khi không có các vấn đề về tiêu hóa. Ví dụ, các nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy,chất probiotic PS128có khả năng hỗ trợ điều trị cả rối loạn đường ruột lẫn rối loạn não bộ.

Điều quan trọng là, hệ vi sinh vật đường ruột có thể gửi tín hiệu đến não và tác động đến sự phát triển cũng như chức năng của não, ngay cả khi ruột vốn dĩ không phát ra tín hiệu đau.

Trục ruột-não và hạnh phúc tinh thần

Ruột và hệ thần kinh trung ương của bạn giao tiếp với nhau thông qua trục ruột-não. Trục này kết nối các trung tâm nhận thức và cảm xúc của não bộ với ruột.Mối liên hệ này có thể ảnh hưởng đến tâm trạng. Các cảm xúc như lo lắng, tức giận, buồn bã… có thể được liên kết với ruột.

Trục não-ruộtkết nối não và ruột, cho phép hai cơ quan này giao tiếp với nhau thông qua các hormone và chất dẫn truyền thần kinh. Sự kết nối này có sự tham gia của dây thần kinh phế vị, lưu lượng máu và hệ miễn dịch. Ví dụ, sự giao tiếp giữa não và ruột có thể ảnh hưởng đến nồng độ cortisol trong máu và nồng độ serotonin trong não, từ đó tác động đến cảm giác đói, cơn đau,giấc ngủ,căng thẳngvà tâm trạng.

Vẫn còn nhiều câu hỏi chưa có lời giải đáp liên quan đến trục ruột-não. Tuy nhiên, ruột đóng vai trò quan trọng trong việc giao tiếp với hệ miễn dịch ngoại vi, hệ trao đổi chất và hệ thần kinh trung ương.Hệ vi sinh vật đường ruộtđiều chỉnh chức năng, quá trình vận chuyển và sản xuất các chất dẫn truyền thần kinh.

Chất dẫn truyền thần kinhtruyền tải thông điệp hóa họctừ tế bào thần kinh sang các tế bào khác (tuyến, tế bào cơ hoặc tế bào thần kinh khác). Chất dẫn truyền thần kinh đóng vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh các chức năng sinh lý khác nhau của cơ thể, bao gồm căng thẳng, cảm giác đói và khát, suy nghĩ và cảm xúc, điều hòa nội tiết tố, xúc giác, vị giác, thị giác và các giác quan khác.

Khi đường ruột khỏe mạnh và hoạt động bình thường, các chất dẫn truyền thần kinh nàysẽ đượchệ vi sinh vật đường ruộthỗ trợmột cách thích hợp. Tuy nhiên, nếu tình trạng sức khỏe của đường ruột không tốt, sự phối hợp giữa đường ruột và các chất dẫn truyền thần kinh sẽ bị cản trở.

Nếu bạn cảm thấy sức khỏe đường ruột đang ảnh hưởng tiêu cực đến tâm trạng của mình, men vi sinh có thể là một lựa chọn tuyệt vời. Tuy nhiên, nhiều loại men vi sinh vẫn chưa được nghiên cứu về tác động của chúng đối với cảm xúc của con người. Những loại men vi sinh cụ thể đã được chứng minh là có tác động đến tâm trạngđược gọi là “psychobiotics”.

Blog